Phương thức biểu đạt: Hiểu về 6 phương thức biểu đạt trong văn bản

Trong môn Ngữ Văn, phương thức biểu đạt là một khái niệm quan trọng để hiểu và phân tích đúng các đoạn thơ, văn trong các đề thi. Trong bài viết này, chúng ta sẽ...

Trong môn Ngữ Văn, phương thức biểu đạt là một khái niệm quan trọng để hiểu và phân tích đúng các đoạn thơ, văn trong các đề thi. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về phương thức biểu đạt và cụ thể là 6 phương thức biểu đạt trong văn bản.

I. Phương thức biểu đạt là gì?

Phương thức biểu đạt là cách mà người viết, người nói sử dụng ngôn ngữ để truyền tải thông điệp và thể hiện tâm tư, suy nghĩ, tình cảm của mình.

II. 6 phương thức biểu đạt trong văn bản

Có 6 phương thức biểu đạt trong văn bản, bao gồm:

1. Phương thức biểu đạt tự sự

Phương thức biểu đạt tự sự là cách kể lại một chuỗi sự việc, từ sự việc này đến sự việc khác, cuối cùng đến một kết thúc. Trong văn bản tự sự, người viết không chỉ kể sự việc mà còn tập trung vào miêu tả tính cách nhân vật và thể hiện những nhận thức sâu sắc về con người và cuộc sống.

Ví dụ: "Hắn vừa đi vừa chửi. Bao giờ cũng thế, cứ rượu xong là hắn chửi...Tức thật! Ờ thế này thì tức thật! Tức chết đi được mất! Đã thế, hắn phải chửi cha đứa nào không chửi nhau với hắn. Nhưng cũng không ai ra điều. Mẹ kiếp! Thế có phí rượu không? Thế thì có khố hắn không?... A ha! Phải đấy, hắn cứ thế mà chửi, hắn cứ chửi đúa chết mẹ nào đẻ ra thân hắn, đẻ ra cái thằng Chí Phèo!..." (Chí Phèo - Nam Cao)

Tự sự là phương thức biểu đạt thường gặp trong các tác phẩm văn học Tự sự là phương thức biểu đạt thường gặp trong các tác phẩm văn học

2. Phương thức biểu đạt miêu tả

Phương thức biểu đạt miêu tả giúp người đọc hình dung được sự vật, sự việc như đang hiện ra trước mắt hoặc nhận biết được thế giới nội tâm của con người.

Ví dụ: "Con Sông Đà tuôn dài tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc, bung nở hoa ban hoa gạo tháng hai và cuồn cuồn mù khói núi Mèo đốt nương xuân." (Người lái đò Sông Đà - Nguyễn Tuân)

Phương thức biểu đạt miêu tả giúp người đọc dễ dàng hình dung được sự vật, sự việc Phương thức biểu đạt miêu tả giúp người đọc dễ dàng hình dung được sự vật, sự việc

3. Phương thức biểu đạt biểu cảm

Phương thức biểu đạt biểu cảm là cách sử dụng ngôn ngữ để thể hiện tình cảm, cảm xúc về thế giới xung quanh.

Ví dụ: "Chao ôi, trông con sông, vui như thấy nắng giòn tan sau kì mưa dầm, vui như nối lại chiêm bao đứt quãng." (Người lái đò Sông Đà - Nguyễn Tuân)

4. Phương thức biểu đạt thuyết minh

Phương thức biểu đạt thuyết minh là cách cung cấp, giới thiệu, giảng giải những tri thức về một sự vật, hiện tượng nào đó cho người khác.

Ví dụ: "Tập thơ 'Từ ấy' (1937 - 1946) là chặng đường đầu tiên của đời thơ Tố Hữu, đánh dấu bước trưởng thành của người thanh niên quyết tâm đi theo ngọn cờ của Đảng..." (SGK Ngữ văn 12, tập một - NXB Giáo dục, năm 2010)

5. Phương thức biểu đạt hành chính - công vụ

Phương thức biểu đạt hành chính - công vụ là cách sử dụng ngôn ngữ để truyền tải thông tin giữa Nhà nước và nhân dân, giữa các cơ quan và giữa các nước khác nhau dựa trên cơ sở pháp lí.

Ví dụ: "Giấy khai sinh, giấy triệu tập thực hiện nghĩa vụ quân sự, công văn thông báo quy chế mới..."

6. Phương thức biểu đạt nghị luận

Phương thức biểu đạt nghị luận được sử dụng để bàn bạc về các vấn đề, tranh luận ý kiến và thuyết phục người khác đồng ý với quan điểm của mình.

Ví dụ: "Một kẻ khôn ngoan thì không cần chạy thục mạng đến tương lai để tìm kiếm những thứ chỉ đem tới những cảm xúc nhất thời... Hãy nhìn một người đang hấp hối trong bệnh viện, một người đang cố ngoi lên từ một trận động đất, một người vừa suýt mất đi người thân trong gang tấc, thì ta sẽ biết hạnh phúc là như thế nào..."

Trên đây là những phương thức biểu đạt trong văn bản mà chúng ta đã tìm hiểu chi tiết trong cuốn Sổ tay Ngữ văn cấp 3 All in one. Hãy sở hữu cuốn sách này để ôn tập và chuẩn bị cho môn Ngữ văn thật tốt.

Nguồn: Tkbooks.vn

1