Tìm hiểu về đo lường và đơn vị đo lường ở Mỹ và Anh

Mỹ đã lâu được biết đến là một trong những quốc gia cuối cùng trên thế giới vẫn sử dụng hệ thống đo lường truyền thống mà nhiều lần đã được đề nghị bãi bỏ....

Mỹ đã lâu được biết đến là một trong những quốc gia cuối cùng trên thế giới vẫn sử dụng hệ thống đo lường truyền thống mà nhiều lần đã được đề nghị bãi bỏ. Đối với du khách quốc tế, việc gặp phải các đơn vị đo lường như inch, foot, yard, mile, fluid ounce, pint, gallon... đã trở thành một thử thách. Cuộc "chiến tranh" giữa các đơn vị đo lường đã bắt đầu từ năm 1784.

Đế chế Anh và hệ quả

"Hệ thập phân là phản tinh thần của Mỹ!" Điều này được phát biểu bởi một diễn viên đã nghỉ hưu với vai diễn cựu cao bồi, một người đã trở thành Tổng thống Mỹ - Ronald Reagan. Tuy nhiên, có thể ông đã không đọc nhiều về lịch sử và quên rằng tiền nhiệm của mình, Thomas Jefferson, người đã viết những phần chính yếu của bản Tuyên ngôn độc lập, từng hăng hái quảng bá hệ thập phân sau khi công tác tại London.

Hệ thống đo lường của Mỹ hiện tại có nguồn gốc từ hệ thống đo lường ở Anh Trung cổ, một hệ thống rất phổ biến trong tầm ảnh hưởng của đế chế Anh quốc thời đó. Tuy nhiên, hệ thống này không hoàn toàn đồng nhất và chủ yếu không liên quan gì đến hệ thập phân thông dụng ở phần còn lại của thế giới. Ngay cả ngày nay, hệ thống đo lường của Anh-Mỹ vẫn không được coi là độc lập. Quy chế Mendenhall Order được ban hành vào năm 1893 tại Hoa Kỳ đã cho thấy hệ thống này xuất phát từ đơn vị cân đo là pound và yard. Quy định sử dụng "yard quốc tế" từ năm 1959 đã khiến tất cả các quốc gia (trừ Anh) chuyển sang hệ thập phân.

Mất đến 4 năm sau đó, Anh mới có một luật mới mang tên Weights And Measures Act để quy định đơn vị đo lường, nhưng chỉ từ năm 1973, Anh mới thực sự "thuần hóa" lĩnh vực này. Ban đầu, dự kiến có một giai đoạn chuyển đổi (sử dụng song song 2 hệ thống) cho đến năm 2010. Mặc dù giai đoạn này đã kết thúc sớm vào năm 2007, người dân vẫn tiếp tục sử dụng các đơn vị cũ cho đến ngày nay. Tình trạng này cũng phổ biến ở Ireland, Canada, Ấn Độ, Malaysia, Úc, New Zealand...

Một cách mạng từ Nhà Trắng

Trong những năm 1970, chính phủ Mỹ đã ra khẩu hiệu: "Từ nay chúng ta sẽ sử dụng hệ mét", và đột nhiên trên các xa lộ xuất hiện các biển giao thông mới, thay thế mph (dặm/giờ) bằng km. Thước kẻ không ghi inch mà chỉ có cm. Trên hộp sữa không còn đơn vị ounce. Cả dự báo thời tiết cũng cung cấp nhiệt độ ở đồng thời hai đơn vị là độ C và độ F (ví dụ như Celsius nhân 9 chia 5 cộng 32 bằng Fahrenheit - đơn giản phải không?). Hoa Kỳ bất ngờ có tình yêu với hệ mét! Có vẻ như họ đã nhượng bộ trước sự thống trị của châu Âu. Siêu thị bán Coca-Cola trong chai 2 lít. Hiệu thuốc đo thuốc ho bằng cm khối. Ford sản xuất chiếc xe 1,3 lít đầu tiên... Tờ Time đã tiên đoán, từ nay trở đi, hệ thống đo lường Anh-Mỹ sẽ đi vào lịch sử.

Nước Mỹ đối mặt với châu Âu

Thomas Jefferson là một nhà lãnh đạo tiên phong trong thời đại của mình. Tuy nhiên, cả ông lẫn John Quincy Adams (tổng thống thứ 6 của Mỹ) đều thất bại trong việc thuyết phục người dân chấp nhận hệ thống đo lường theo hệ mét. Các thuộc địa cũ của đế chế Anh, mặc dù không có tình yêu sâu sắc với mẫu quốc, vẫn giữ truyền thống hiện hữu dựa trên sự tương ứng với cơ thể người trong việc đo lường: foot là bàn chân, fathom là giản đoạn và yard là nửa giản đoạn... Dù Viện Hàn lâm Khoa học Mỹ ủng hộ và Quốc Hội Mỹ chấp thuận hệ thống đo lường theo hệ mét vào năm 1966, nhưng người dân vẫn giữ nguyên những thói quen truyền thống - không ai muốn bị châu Âu "diệt vong văn hóa"! Đây là cuộc chiến giữa "Tinh thần Khai sáng, Khoa học và Dân chủ" (Jefferson) với "Chủ nghĩa Vô thần và Giá treo cổ" (Marciano).

Chính sách "làm Âu" trong những năm 1930 đã đánh dấu sự khởi đầu của quá trình toàn cầu hóa từ khi khái niệm đó chưa được hình thành. Chiến tranh lạnh cũng đẩy mạnh thêm vấn đề: Hệ thập phân bị xem là "vũ khí của người Nga Xô".

Một chi tiết phải được bổ sung là vào năm 1971, Quốc hội Mỹ đã yêu cầu nghiên cứu về khía cạnh kinh tế: Mỹ có thể tiết kiệm hàng tỷ đô la nếu chuyển sang sử dụng hệ thống đo lường theo hệ mét. Năm 1975, Tổng thống Gerald Ford ký sắc lệnh "Metric Conversion Act" để thực hiện việc chuyển đổi hệ thống đo lường, tuy nhiên, việc chuyển đổi diễn ra dựa trên nguyện vọng tự nguyện với hy vọng rằng sau một thập kỷ, người dân sẽ dần quen thuộc với hệ thống mới. Thành phố Wayne (bang Michigan) đã trở thành thành phố đầu tiên chuyển đổi hoàn toàn và sau đó được đổi tên thành "Thành phố Mét - Metric City USA"!

Tuy nhiên, mọi hy vọng trở nên quá lạc quan. Báo chí còn đề cập đến hệ thống đo lường theo hệ mét như là một âm mưu của chủ nghĩa cộng sản (Reagan) hoặc thậm chí một cuộc tấn công của văn hóa Ả Rập. Năm 1982, hệ thống đo lường theo hệ mét đã yên bình chết đi, khi Tổng thống Ronald Reagan chấm dứt việc tài trợ cho dự án chuyển đổi. Từ đó, Mỹ đã trở thành một hòn đảo biệt lập trong thế giới mới, mặc dù trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại, đơn vị đo lường theo hệ thập phân vẫn duy trì.

Mặc dù Mỹ và Anh vẫn sử dụng các đơn vị đo lường truyền thống, chúng ta không thể phủ nhận vai trò quan trọng của hệ thống đo lường theo hệ mét trong quốc tế. Với mục tiêu đo lường chính xác và đồng nhất trên toàn cầu, hệ thống đo lường theo hệ mét đã giúp định hình thế giới hiện đại của chúng ta.

Hình ảnh:

us-system-of-measurement Đơn vị đo lường của Mỹ

my-va-cuoc-chien-don-vi-do-luong-2 Nhiệt kế Mỹ thời quá độ: 48 độ Celsius hay 118 độ Fahrenheit, ai muốn dùng gì thì tùy

my-va-cuoc-chien-don-vi-do-luong-3 Biển giao thông cho người Mỹ và phần còn lại của thế giới

Mặc dù hệ thống đo lường và đơn vị đo lường ở Mỹ và Anh khá khác nhau, điều quan trọng là hiểu rằng sự đa dạng này đã tạo nên sự phong phú và độc đáo trong văn hóa và xã hội của chúng ta.

1